Zrównoważone zarządzanie organizacją. Wybrane zagadnienia

Zrównoważone zarządzanie organizacją stanowi jedno z kluczowych wyzwań współczesności, wynikających z rosnących oczekiwań społecznych, presji środowiskowej oraz wymogów regulacyjnych. Podejście to zakłada równowagę między efektywnością ekonomiczną, odpowiedzialnością społeczną oraz ochroną środowiska, wpisując się w globalne cele zrównoważonego rozwoju. Oznacza to, że organizacje powinny nie tylko generować zysk, ale również uwzględniać wpływ swojej działalności na interesariuszy, środowisko naturalne oraz przyszłe pokolenia.

Podręcznik prezentuje zrównoważone zarządzanie jako proces transformacyjny, który buduje odporność organizacji, wspiera innowacyjność i umożliwia tworzenie długoterminowej wartości. Wymaga to zmiany nie tylko strategii, ale także kultury organizacyjnej, kompetencji liderów i stosowanych systemów zarządzania.

Publikacja ma charakter systemowy i interdyscyplinarny, łącząc teorię z praktyką. Obejmuje czternaście rozdziałów, które przedstawiają różne obszary funkcjonowania organizacji – od strategii i przywództwa, przez zarządzanie ryzykiem, zasobami i projektami, aż po produkcję, logistykę, marketing i raportowanie. Każdy rozdział zawiera elementy dydaktyczne: podstawy teoretyczne, przegląd narzędzi, odniesienia do norm i regulacji, przykłady zastosowań oraz pytania kontrolne.

Podręcznik stanowi kompleksowe, praktyczne opracowanie wspierające rozwój kompetencji w zakresie zrównoważonego zarządzania. Jest skierowany zarówno do studentów, jak i praktyków, dostarczając narzędzia umożliwiające skuteczne łączenie celów ekonomicznych z troską o środowisko i społeczeństwo oraz wspierające transformację organizacji w kierunku odpowiedzialnego i długofalowego rozwoju.

Wstęp 
1. Zarządzanie organizacją w sposób zrównoważony 
Alina Matuszak-Flejszman 
1.1. Istota i pojęcie zrównoważonego zarządzania organizacją
1.2. Przywództwo i zaangażowanie w zrównoważonym zarządzaniu organizacją 
1.3. Koncepcje, modele i narzędzia zrównoważonego zarządzania 
1.4. Systemowe podejście do zrównoważonego zarządzania 
1.5. Ocena efektów w ramach zrównoważonego zarządzania organizacją
1.6. Komunikowanie efektów zrównoważonego zarządzania organizacją
1.7. Korzyści wynikające ze zrównoważonego zarządzania organizacją
Pytania i polecenia 
2. Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) – kluczowy element zrów­noważonego zarządzania organizacją 
Magdalena Kaźmierczak 
2.1. Wprowadzenie do społecznej odpowiedzialności biznesu 
2.2. CSR – definicja, znaczenie i korzyści dla biznesu 
2.3. CSR i teoria interesariuszy – wzajemne powiązania  
2.4. Wybrane inicjatywy i narzędzia CSR 
2.5. CSR – wyzwania, szanse i trendy
Pytania i polecenia  
3. Zarządzanie ryzykiem w organizacjach  
Beata Paliwoda 
3.1. Ryzyko i myślenie oparte na ryzyku 
3.2. Rodzaje ryzyka w organizacjach 
3.3. Proces zarządzania ryzykiem według normy ISO 31000  
3.4. Narzędzia i techniki zarządzania ryzykiem 
Pytania i polecenia 
4. Zrównoważone zarządzanie zasobami organizacji  
Patryk Feliczek 
4.1. Znaczenie zrównoważonych zasobów w organizacji 
4.2. Rodzaje zasobów w organizacji 
4.3. Zrównoważone zarządzanie zasobami ludzkimi – istota i definicja
4.4. Wymiary zrównoważonego zarządzania zasobami ludzkimi (ZZZL) 
4.5. Wybrane aspekty i narzędzia ZZZL
4.6. ZZZL jako element marki pracodawcy
4.7. Zrównoważone zatrudnienie oparte na wytycznych normy ISO/TR 30406  
4.8. Pomiar i ocena skuteczności praktyk ZZZL
Pytania i polecenia
5. Zrównoważone zarządzanie projektami w organizacji 
Paweł Bartkowiak 
5.1. Koncepcja zrównoważonego rozwoju w projektach  
5.2. Metodyki zarządzania projektami  
5.3. Zasady zrównoważonego zarządzania projektami 
5.4. Charakterystyka metodyki PRiSM 
Pytania 
6. Zrównoważona produkcja 
Dariusz Nowak 
6.1. Istota, natura i zasady zrównoważonej produkcji  
6.2. Zasady zrównoważonej produkcji 
6.3. Zarządzanie zrównoważoną produkcją 
6.4. Metody zarządzania zrównoważoną produkcją 
6.5. Bariery rozwoju zrównoważonej produkcji 
Pytania i polecenia 
7. Odporność organizacyjna podstawą zrównoważonego zarządzania 
Sławomir Zapłata 
7.1. Zarządzanie a odporność organizacyjna 
7.2. Istota i pojęcie odporności organizacyjnej 
7.3. Odporność organizacyjna – aspekty zarządcze  
7.4. Interakcje obszarowe odporność organizacyjna–zrównoważony rozwój 
Pytania 
8. Zrównoważone projektowanie i rozwój produktu w organizacji 
Anna Lewandowska 
8.1. Istota i pojęcie projektowania i rozwoju produktu
8.2. Zrównoważone projektowanie 
8.3. Ekoprojektowanie jako element zrównoważonego projektowania 
8.4. Korzyści z ekoprojektowania  
8.5. Zasady ekoprojektowania 
8.6. Ekoprojektowanie w standardach IEC 62430 oraz ISO 14006 – wybrane zagadnienia 8.7. Parametry i strategie ekoprojektowe 
Pytania i polecenia
9. Gospodarka o obiegu zamkniętym z perspektywy zarządzania orga­nizacją
Magdalena Muradin 
9.1. Wprowadzenie do problematyki GOZ 
9.2. Rozwój koncepcji gospodarki o obiegu zamkniętym
9.3. Rozwój GOZ w polityce Unii Europejskiej 
9.4. Strategie i modele biznesu w zarządzaniu organizacją wspierające rozwój GOZ 
9.5. Cyrkularne modele biznesu
9.6. Symbioza przemysłowa 
9.7. Narzędzia wspierające modelowanie procesów cyrkularnych  
9.8. Wsparcie innowacyjnych technologii cyfrowych 
9.9. Pomiar i monitorowanie transformacji przedsiębiorstw w kierunku GOZ  
9.10. Przykłady organizacji, które skutecznie wdrożyły cyrkularne modele biznesu 240 Pytania
10. Green lean w służbie zrównoważonego rozwoju
Aleksandra Kamińska-Witkowska 
10.1. Koncepcja lean manufacturing a marnotrawstwo środowiskowe 
10.2. Koncepcja green lean i jej korzyści
10.3. Lean management oraz green lean a zrównoważony rozwój organizacji
10.4. Techniki i narzędzia lean wspierające zrównoważony rozwój 
10.5. Wdrażanie green lean w organizacji 
Pytania i polecenia 
11. Zrównoważone zakupy w organizacjach 
Beata Paliwoda 
11.1. Zrównoważone zakupy i zrównoważony łańcuch dostaw 
11.2. Standard dotyczący zrównoważonych zakupów – ISO 20400 
11.3. Zasady związane ze zrównoważonymi zakupami 
11.4. Czynniki napędowe na pięciu etapach zrównoważonego rozwoju 
11.5. Kluczowe obszary zrównoważonych zakupów 
11.6. Metody identyfikacji i oceny priorytetów dla działu zakupów 
11.7. Integrowanie zrównoważonego rozwoju z procesem zakupów 
Pytania i polecenia 
12. Zrównoważony transport i logistyka 
Beata Paliwoda 
12.1. Znaczenie transportu w cyklu życia produktu
12.2. Rodzaje transportu
12.3. Decyzje odnośnie do rodzaju transportu
12.4. Transport własny czy zlecony  
12.5. Dobre praktyki w zakresie transportu drogowego 
12.6. Znaczenie Europejskiego Zielonego Ładu dla sektora T&L 
Pytania i polecenia
13. Zrównoważony marketing 
Magdalena Stefańska 
13.1. Charakterystyka koncepcji zrównoważonego marketingu 
13.2. Uwarunkowania zrównoważonego marketingu 
13.3. Zachowania konsumentów a zrównoważony marketing 
13.4. Badania marketingowe w służbie zrównoważonego marketingu 
13.5. Narzędzia zrównoważonego marketingu 
13.6. Marketing niezrównoważony  
Pytania i polecenia  
14. Raportowanie zagadnień zrównoważonego rozwoju ESG
Katarzyna Joachimiak-Lechman 
14.1. Podstawowe regulacje prawne związane z raportowaniem zrównoważonego rozwoju 
14.2. Najważniejsze standardy raportowania zrównoważonego rozwoju
14.3. Europejskie standardy raportowania zrównoważonego rozwoju 
Pytania 
Bibliografia 
Sustainable management of organisations: Selected issues (summary)